Amerika Emekliler Derneği (AARP) tarafından yapılan bir çalışmada, emeklilikte en büyük harcamaların nelerden oluştuğu tespit edilmiş. Günlük harcamalar ile olağanüstü harcamaların birleşimi, insanların emeklilikte dengeyi kurmakta zorlandıklarını ortaya koyuyor. Emeklilikte makul bir yaşam tarzı sürdürmeye çalışmak için yıllar öncesinden planlama yapmak, ne kadar tasarruf etmeniz ve biriktirmeniz gerektiğine dair bir fikir gerektirir.
AARP, finansal planlamacılarla görüşerek yaptığı çalışma sonunda emeklilikte 10 önemli harcama kalemi tespit etmiş:
1-Sağlık:
Makul derecede sağlıklıysanız, emekli olduğunuzda sağlık harcamaları genellikle düşük olacak. 80’lere ve ötesine ulaştığınızda artacak. Eşler sağsa birbirine bakacak, ancak tek kaldığında kendi bakım masrafları olacak. Sağlık hizmetleri maliyetli, enflasyon oranlarından öncelikle etkileniyor. Sağlık maliyetlerinin önümüzdeki 30 yılda diğer harcamaların iki katına ulaşacağı tahmin ediliyor. 60’lı ve 70’li yaşlardaki yaşam tarzı harcamalarınıza dikkat etmek, sonraki yaşlardaki maliyetleri karşılamak için önemli.
2-Bakım:
Evde bakım maliyetleri artacak, yapamadığınız işler için hizmet kiralamak zorunda kalacaksınız. Profesyonelleri işe almak zorunda kalabilirsiniz.
3-Seyahat:
Eşinizle ve çocuklarınızla gezi maliyetli olacak. Erken yaşlarda seyahat çok olacak, sonraki yıllarda düşecek. Sağlık nedeniyle azalacak, bu giderler sağlık için yapılacak.
4- Ulaşım:
Doktora ya da bakkala gitmek için taksi gerekebilir. Ulaşım, her zaman bir masraf olacak. Aracınız olsa bile bunun ödemeleri artacak. Yaşamayı seçtiğiniz yere göre ulaşım maliyetleri değişecek.
5- Yardımcı programlar:
Isınma, elektrik faturaları ve doğalgaz giderleri artacak. Bu çeşit kamu hizmetlerinden alınan ücretler yıllık olarak artacak. Bunları azaltmak için güneş paneli kurmak gibi yardımcı programlara ihtiyaç duyulabilecek.
6- Sağlıklı yaşam:
Hareketli bir yaşama yatırım yapan kişilerin daha düşük tıbbi maliyetlere sahip olduğu bir gerçek. Spor salonu üyeliği, spor malzemeleri giderleri, besin takviyeleri, ev egzersiz ekipmanları ilave gider yaratacak. Bütün bunlar aylık harcamaların yüzde onunu bulabilir.
7- Çocuklar ve Torunlar:
Çocuklar ve torunlara harcama yapmak bitmez. Ancak bunları yaparken dikkatli olmalıyız. Torunlara fazla harcama yapmak en önemli istektir, özel okul parasına katkı vermek sizi zora sokabilir.
8- Vergi ödemeleri:
Emeklilikte vergi ödemeleri düşüyor görünse de yine bazılarını planlamak gerekecek. Yıllık vergi ödemeleri planınız olmalı.
9- Hayırseverlik:
Çalışırken sürekli olarak hayır kurumlarına bağışta bulunan bazı kişilerin emekli olduklarında hayır işlerinden geri çekilme eğiliminde oldukları görülüyor. Gönüllü çalışmalarında da bazı giderlere ihtiyaç duyulabilecek.
10-Profesyonel yardım:
Profesyonel yardıma ihtiyaç duyduğunuzda bunun pahalı olduğuna şahit olacaksınız. Mali ve hukuki konularda yardımcı profesyonel giderleriniz fazla olacaktır.
Küresel yaşlanma süreci olarak adlandırılan “demografik dönüşüm” sürecinde olan Türkiye’de,doğurganlık ve ölümlülük hızlarındaki azalma ile birlikte sağlık alanında kaydedilen gelişmeler,yaşam standardının,refah düzeyinin ve doğuşta beklenen yaşam süresinin artması ile nüfusun yaş yapısı şekil değiştirmiştir. Çocuk ve gençlerin toplam nüfus içindeki oranı azalırken yaşlıların toplam nüfus içindeki oranı artış göstermektedir. Çalışma çağındaki yüz kişiye düşen yaşlı sayısını ifade eden yaşlı bağımlılık oranı 2017 yılında yüzde 12,6 iken bu oran 2022 yılında yüzde 14,5’e yükseldi. Türkiye yaşlı nüfus oranına göre sıralamada 184 ülke arasında 66. sırada yer aldı. Dünya nüfusunun yüzde 9.8’ini yaşlı nüfus oluştururken Türkiye’de yaşlı nüfus oranı 9,9. Yaklaşık her 4 haneden birinde en az bir yaşlı fert bulunuyor. Bir buçuk milyondan fazla yaşlı tek başına yaşıyor ve bunların % 75’i kadın. Eşi ölmüş yaşlı kadınların oranı, eşi ölmüş yaşlı erkeklerin oranının 4,2 katı oldu. Yaşlı nüfusunun yoksulluk oranı 2021 yılında yüzde 11,4 oldu. 2017 yılında bu oran yüzde 15,5 idi. Yaşlı nüfusun işgücüne katılım oranı 2021 yılında yüzde 11,3. Bunların yüzde 64,3’ü tarım sektöründe. Alzheimer hastalığından ölen yaşlıların oranı 2021 yılında yüzde 3 oldu 2017 yılında 4.6 idi.
Aile yapısı araştırması sonuçlarına göre, yaşlıların yaşam tercihleri incelendiğinde yüzde 46’sı çocuklarının yanında kalmayı, yüzde 31.6’sı evde bakım hizmeti almayı, yüzde 10,3 ‘ü huzurevine gitmeyi istediğini belirtti. Yaşlıların çocukların tarafından haftada birkaç kez ziyaret edilme oranı yüzde 55. Mutlu olduğunu beyan eden yaşlı bireylerin oranı yüzde 55,7. Mutluluk kaynağı yüzde 59,5 ile aileleri. İnternet kullanan yaşlı bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 36,6 oldu. Bu veriler ve artan emekli, dul ve yetim sayısı nazara alındığında Türkiye yaşlılarının da emeklilikteki harcama kalemlerindeki artışa hazırlıklı olmaları şart. Yoksulluk yaratan emeklilik sistemimizdeki aylık bağlama oranı ve güncelleme katsayısı parametrelerinin acilen değiştirilmesi, yaşlılıkta asgari gelirin garanti edilmesi sosyal devletin önceliği olmalıdır.
