Sosyal güvenlik sisteminde oluşan eşitsizlikler, emekli aylıkların hesaplanmasında hak kayıplarını büyüten bir etki yapmıştır. 2000 öncesi çalışması olup, 2000 sonrasında emekli olanlara, karma sistem üzerinden emekli aylıkların hesaplanması, dönemsel eşitsizlikleri getirmiştir. 2000 öncesinde uygulanan gösterge sisteminin kaldırılması, 2000 sonrasında çalışılan dönemlerin ortalama kazançları esas alınarak emekli aylıkların hesaplanması, doğru ve yerinde bir değişiklik olmamıştır. Prim kazançlarına uygulanan güncellenme katsayısı ve aylık bağlama oranlarında yapılan değişiklikler, emekli aylıklarında kayıplara neden olduğundan, yeni bir hesaplama sistemine geçilmeli ve intibak yapılarak emekli aylıklarında oluşan farklılıklara son verilmelidir.
AK Parti Hükümetleri bu konuda ilk adımı atmış ve 2000 öncesi emeklilerin intibakını düzenleyen 6283 sayılı Kanunla, gösterge değeri ve prim ödeme gün sayıları olan emeklilerin aylıkları eşitlenmiştir. Benzer düzenleme, 2000 sonrası dönemde emekli olanlara da uygulanması, Anayasa’nın 10. Maddesinin bir amir hükmü olarak değerlendirilmelidir.
Türkiye Emekliler Derneği, sosyal güvenlik sisteminin en kapsamlı uygulaması olan emeklilik hukukunun korunması ve geliştirilmesi için mücadele etmektedir. Sosyal güvenlik haklarında yapılması gereken değişikliklerle ilgili bilimsel çalışmalarımız, Hükümetle ve kamuoyu ile de paylaşılmaktadır.
Sosyal güvenliğin gelir ve gider parametreleri çok yönlü değerlendirilmediğinden, hak kayıplarını artıran değişikliklere girilmesinin faturası emeklilerimize ödettirilmektedir. Emekli aylıkları küçülen hiçbir ülkeye refah devleti olarak bakılamaz. Sosyal devleti benimsemiş olan bir ülkeyiz. Bu nedenle, sosyal güvenlik haklarına daha fazla destek olunmalı ve her eserde emeği olan emeklilerimiz geleceğe güvenle bakmalıdır.
Sosyal güvenlik sistemleri zayıflayan ülkelerde, gelir dağılımı bozulduğu gibi, emekliler de kendilerini korumasız hissetmeye başlamaktadır. Emekli aylıkları, bir başkasına muhtaç olunmadan emeklilerimizi koruyan bir seviyede belirlenmelidir. Aylık bağlama oranlarında yapılan değişiklikler, tabandan aylık alanları korumasız bırakmış ve yüzde 35 olan alt sınır aylık bağlama oranının günümüzde hiçbir değeri kalmamıştır.
Türkiye Emekliler Derneği, bilimsel çalışmalar ve anketlerle emeklilerimizin sosyo-ekonomik durumunu analiz etmekte; iki ayrı emekli profili araştırmasıyla elde edilen sonuçlar göstermektedir ki, gelecek güvencesi olan emekli aylıklarının iyileştirilmesi, devletin temel politikası olarak benimsenmelidir.
En az aylık ödemesi olarak belirlenen 3.500 TL emekli aylığı alan bir emekli nasıl geçinecek? Bu soruların cevabı verilememektedir. Hükümet, zor şartlar altında yaşayan emeklilere seyyanen zam yapmalı ve intibak ile emekli aylıklarında eşitliği sağlayacak düzenlemelere gitmelidir. TÜİK tarafından yapılan enflasyon hesabı güven vermemekte ve emekli aylıklarına yapılacak yüzdeli artışlar, emeklileri korumaktan uzak kalmaktadır. Sorunun esastan çözümlenmesi için öncelikle emekli aylıkları hesaplama ve artış sistemi değişmelidir.
Emekliyi yaşat ki, devlet yaşasın.
